Het belang van ritme
Uw lichaam beschikt over een interne biologische klok die onder andere slaap, hormonen en stemming regelt. Wanneer er in het najaar minder daglicht komt, kan deze klok ontregeld raken. U merkt dat aan vermoeidheid, prikkelbaarheid of een sombere stemming. Door een regelmatig dagritme te volgen, helpt u uw biologische klok om stabiel te blijven, ook wanneer het buiten donker is. Probeer daarom op vaste tijden op te staan en naar bed te gaan, ook in het weekend. Houd daarnaast uw eetmomenten zoveel mogelijk gelijkmatig verspreid over de dag, zodat uw lichaam extra houvast heeft. Maak het bovendien een gewoonte om elke dag even naar buiten te gaan. Ook wanneer het bewolkt is, krijgt u buiten veel meer licht dan binnen.
Wat licht doet met uw hersenen
Daglicht, en vooral het blauwe licht in de ochtendzon, remt de aanmaak van melatonine, het hormoon dat u slaperig maakt, en stimuleert serotonine, het zogenaamde gelukshormoon. Daardoor voelt u zich wakkerder en opgewekter. Tijdens de donkere dagen is het daglicht vaak schaars, wat kan leiden tot een najaarsdip of winterdepressie. Zet daarom direct na het opstaan uw gordijnen wijd open, zodat het ochtendlicht u kan bereiken. Maak, indien mogelijk, een ochtendwandeling van minstens twintig minuten. Wanneer u merkt dat u erg moe of somber blijft, kan een daglichtlamp uitkomst bieden. Deze lampen geven fel wit licht, wat uw biologische klok helpt om wakker te blijven. Let er in de avond juist op dat u fel schermlicht beperkt, omdat dit de aanmaak van melatonine kan verstoren en uw slaap kan belemmeren. Een blauwlichtfilter op uw telefoon, tablet of computer kan hierbij helpen.
Voeding, beweging en een prettige omgeving
Naast ritme en licht spelen ook voeding, beweging en uw leefomgeving een rol. Kies voor voeding die uw hersenen ondersteunt, zoals vette vis, noten en volkorenproducten. Blijf regelmatig bewegen, bijvoorbeeld door drie keer per week te sporten of te wandelen. Dit stimuleert de aanmaak van endorfines, natuurlijke stemmingsverbeteraars. Maak daarnaast uw woonomgeving licht en uitnodigend door warme verlichting, kaarsen of lichte kleuren te gebruiken. Zo zorgt u voor een prettige sfeer waarin u zich beter voelt.
Wanneer is extra hulp nodig?
Als u merkt dat u zich lang neerslachtig, vermoeid of futloos voelt, en dat bovenstaande adviezen onvoldoende helpen, kan er meer aan de hand zijn. Het is dan verstandig om met uw huisarts te praten. Op www.thuisarts.nl vindt u betrouwbare informatie over seizoensgebonden depressie. Uw huisarts kan u doorverwijzen naar een specialist op het gebied van lichttherapie als dat nodig is.
Tot slot
Met een regelmatig dagritme, voldoende blootstelling aan licht, gezonde voeding en beweging kunt u veel doen om uw stemming tijdens de donkere dagen positief te beïnvloeden. En mocht het toch niet lukken, dan is het goed om te weten dat er professionele hulp beschikbaar is. U hoeft er niet alleen voor te staan.