Ze hadden meteen een klik anderhalf jaar geleden. Marion Verhey (projectleider Langdurige Zorg) en Margot Nieveld (wijkverpleegkundige) hebben samen met collega’s het eerste Volledig Pakket Thuis-team (VPT) van Carinova opgezet. In juli ging dit team van start in de wijk Colmschate in Deventer. Het is een proeftuin voor langdurige zorg thuis en volop experimenterend en lerend. De eerste succesverhalen zijn er inmiddels.
Als je chronisch ziek en kwetsbaar bent, is het allang niet meer vanzelfsprekend dat je naar een woonzorgcentrum of verpleeghuis gaat. Zo lang mogelijk zelfstandig thuis blijven wonen is ook wat de meeste mensen het liefste willen. De zorginstelling – Carinova in dit geval –levert de zorg en ondersteuning die nodig is (Volledig Pakket Thuis).
Positieve gezondheid
Langdurige zorg thuis vraagt van alle betrokkenen een verschuiving in denken. Positieve gezondheid is een van de uitgangspunten. Marion Verhey: “Het gaat dan over eigen kracht en een breder beeld van gezondheid, in plaats van medische problematiek. Je bent niet je ziekte. Als je parkinson hebt en je krijgt zorg, gaat het vaak alleen nog over parkinson, terwijl dat maar een klein percentage van je leven zou moeten uitmaken. Het zou moeten gaan over dat heel grote andere deel, dat waarde en invulling geeft aan jouw leven.”
Marion Verhey (58) heeft drie kinderen en drie kleinkinderen. Ze sport veel en is kookliefhebber. Van oorsprong verpleegkundige en de laatste 22 jaar werkzaam in de ouderenzorg in allerlei functies. Vanaf 2021 is ze voor zichzelf begonnen. Margot Nieveld (35) woont in Olst met man en drie kinderen. Ze is graag buiten sportief actief. Ook houdt zij ervan mensen te verzorgen met een hapje en drankje. Anderen gelukkig zien maakt haar blij.
Leefondersteuner
Die ‘knip’ tussen medische zorg en welzijn geeft een andere invulling van het werk van de zorgprofessionals. Margot Nieveld verduidelijkt: “Heel veel handelingen die wij nu doen als (wijk)verpleegkundige vallen in feite onder dagelijks leven, zijn ondersteunend. Het gaat over ‘van zorg naar leven’.” Daarom is de functie van ‘leefondersteuner’ in het leven geroepen. Bijvoorbeeld samen het huishouden doen, samen naar de winkel voor boodschapjes, een wandeling maken, of samen koken. Met de cliënt is overleg over waar de leefondersteuner bij komt ondersteunen, wat afhankelijk is van wat nodig is. Het gaat in feite om de ‘warme (verpleeghuis)zorg’, maar dan thuis. Aandacht, zorgen dat iemand het aangenaam heeft, maar ook de eigen regie behoudt. “Aan het eind van de dag kan iemand dan zeggen: ‘Ik heb het leuk gehad. Ik heb me gewaardeerd gevoeld. Ik heb kunnen doen wat ik wil.’ En misschien heeft iemand zelfs méér kunnen doen dan hij zelf dacht dat hij kon.”
Zelfredzaam en samenredzaam
Margot legt uit waar de grote omslag voor de cliënt ligt: “Bij dit nieuwe concept staat er een groep mensen om iemand heen die echt vanuit een team werken. Door soms wat minder zorgmomenten, maar wel lánger in te zetten, kun je veel meer doen voor het behoud van kwaliteit van leven van de cliënt.” Ook de mantelzorger(s), de huisarts en het bredere netwerk van de cliënt worden actief betrokken. ‘Samenredzaamheid’ wordt dat genoemd.
“Het gaat om welzijn en welbevinden”
Marion: “Doel is dat iemand zo lang mogelijk zelfredzaam kan blijven. We willen de cliënt in zijn kracht zetten. Binnen zijn netwerk, waardoor hij meer kan en meer grip heeft. We vertragen zo het verpleeghuisproces. We kunnen niet beloven dat het nooit gebeurt, maar we doen er alles aan om de thuissituatie zo lang mogelijk veilig te houden.” Als het ondersteunend is in de zelfstandigheid of voor de veiligheid, worden er technologische oplossingen ingezet. Bijvoorbeeld bij iemand die vergeet te eten kan een wekker of beeldschermzorg de oplossing zijn. Of denk aan een medicatiedispenser die piept als het tijd is voor de pillen.
Successen
“We hebben een prachtige casus van een dame met niet-aangeboren hersenletsel, die op woensdagochtend om 7 uur graag wil zwemmen. Als je haar wilt begeleiden bij aankleden en ontbijten en naar het zwembad brengen, kun je daar geen zorgmedewerker niveau 4 of 5 op inzetten. Het is geen medische zorg en ook gewoon te kostbaar met alle personeelskrapte die er is. Het gaat hier echt om welzijn en welbevinden.
We hebben nu een leefondersteuner gevonden die haar iedere week naar het zwembad brengt, haar elke dinsdag ondersteuning in de huishouding geeft en met haar kookt.” Het pionierend Volledig Pakket Thuis-team Colmschate overlegt veel met elkaar. Marion gebaart: “Wat vind jij? Wat vind ik? Hoe pakken we dit aan? Hoe zouden we het anders kunnen doen? Zodat we hier straks een expertiseteam hebben staan. We vallen misschien wel tien keer op onze snuit, maar we zijn sterk genoeg om weer op te staan en door te gaan met ontdekken. Daar leren wij weer van, en dat kunnen we dan weer verbreden in de hele organisatie.”
Langdurige zorg thuis... tenzij
Het Volledig Pakket Thuis-team van Carinova valt binnen het kader van het landelijke Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO). Om nieuwe, toekomstbestendige zorgconcepten te ontwikkelen hebben (zorg)organisaties (waaronder Carinova), de twee zorgkantoren en ketenpartners uit de regio Midden-IJssel en Zwolle de handen ineengeslagen. Deze organisaties werken samen en wisselen mensen uit binnen projectgroepen. De verwachting is dat Carinova eind dit jaar drie Volledig Pakket Thuis-teams heeft en dat er volgend jaar een uitbreiding zal zijn naar zeven of acht.
